GIZO (Gemeenschappelijk Informatiemodel Zorg en Ondersteuning)

Opgave

In het domein van zorg en ondersteuning werken gemeenten, zorgaanbieders, zorgkantoren en het Rijk samen via vier verschillende iStandaarden: iWlz (langdurige zorg), iWmo (maatschappelijke ondersteuning), iJw (jeugdhulp) en iPgb (persoonsgebonden budget). Elk van die standaarden heeft zijn eigen informatiemodel gekregen, vanuit zijn eigen historie en wetgevingskader. Het gevolg: begrippen als ‘cliënt’, ’toewijzing’, ’levering’ en ‘beschikking’ komen in alle vier voor, maar nergens met exact dezelfde betekenis. Zorginstituut Nederland kreeg daardoor een hernieuwde regietaak: hoe maak je één gezamenlijke taal zonder de bestaande standaarden overhoop te halen?

Wat we bouwden

Het Gemeenschappelijk Informatiemodel Zorg en Ondersteuning (GIZO) is een overkoepelend semantisch model dat de vier iStandaarden met elkaar verbindt. Het laat per begrip zien waar het in welke standaard voorkomt, welke definitie daar geldt, en hoe die definities zich tot elkaar verhouden. Door aansluiting op het Gemeentelijk Gegevensmodel (GGM) wordt bovendien de koppeling gelegd met het bredere gemeentelijke domein, waar veel van dezelfde cliënten en dossiers terugkomen. Het model wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met de GGM-ontwerpers en het Ketenbureau i-Sociaal Domein.

Belangrijkste ontwerpkeuzes

• Harmoniseren, niet vervangen. GIZO treedt niet in de plaats van iWlz, iWmo, iJw en iPgb; het zit eroverheen. De bestaande standaarden blijven in beheer bij hun respectieve domeinen; GIZO maakt expliciet waar ze samenvallen en waar niet.
• Bruggen slaan met het GGM. Zorg en ondersteuning eindigen niet bij de keten van uitvoering; ze raken gemeentelijke processen in hun volle breedte. Door GIZO en GGM semantisch te verbinden wordt data-analyse over sectorgrenzen heen mogelijk zonder dat elke gemeente zelf de brug hoeft te bouwen.
• Begrip als eerste, implementatie als tweede. Het model begint bij gedeelde definities; technische representaties (UML, JSON-Schema, linked data) volgen uit die afspraken, niet andersom.

Resultaat en gebruik

Het GIZO wordt door Zorginstituut Nederland gepositioneerd als gezamenlijke semantische laag onder de iStandaarden. Het traject loopt in 2025 en 2026 en leidt tot een geharmoniseerd begrippenkader dat ketenpartners (gemeenten, zorgaanbieders, zorgkantoren, softwareleveranciers) kunnen gebruiken om hun eigen modellen en integraties aan op te hangen.