Ketenbureau i-Sociaal Domein

Opgave

Het sociaal domein is een van de meest complexe ketens in de Nederlandse overheid: gemeenten, zorgaanbieders, zorgkantoren, het CIZ, de SVB en het Rijk wisselen dagelijks gegevens uit over cliënten, beschikkingen, toewijzingen en declaraties. Dat gebeurt via de iStandaarden (iWmo, iJw, iWlz, iPgb), maar de begrippen achter die standaarden zijn niet altijd gelijk gedefinieerd. Het Ketenbureau i-Sociaal Domein coördineert de standaardisatie in deze keten en heeft behoefte aan iemand die zowel het semantische als het procesmatige spoor kan dragen.

Wat ik doe

Als adviseur gegevensstandaarden bij het Ketenbureau werk ik aan drie samenhangende sporen:

Eenheid van Taal. Het sociaal domein kent tientallen begrippen die in elke wet en elk systeem net anders worden gedefinieerd: ‘cliënt’, ‘aanbieder’, ’toewijzing’, ‘melding’. Samen met VWS, VNG, VECOZO, Nictiz en Zorginstituut Nederland werk ik aan een gedeeld begrippenkader dat deze verschillen expliciet maakt en, waar mogelijk, harmoniseert. Dit spoor wordt zichtbaar gemaakt via inspiratiebijeenkomsten (de eerste op 12 mei 2025) en via de jaarlijkse Week van de Standaarden.

GIZO. In samenwerking met Zorginstituut Nederland ontwikkel ik het Gemeenschappelijk Informatiemodel Zorg en Ondersteuning (GIZO), dat de iStandaarden semantisch verbindt en aansluit op het Gemeentelijk Gegevensmodel. Dit project staat apart beschreven op de GIZO-projectpagina.

Standaardisatie berichtenverkeer. Advies over de doorontwikkeling van de berichtenstandaarden die via het Ketenbureau worden beheerd, waaronder vereenvoudiging en modernisering van het bestaande berichtenverkeer.

Belangrijkste ontwerpkeuzes

• Semantiek als kettingverbinder. De iStandaarden zijn historisch per wet ontstaan. Eenheid van Taal begint niet bij het herschrijven van de standaarden, maar bij het expliciet maken van waar begrippen samenvallen en waar niet, zodat ketenpartners weten wanneer ze hetzelfde bedoelen.
• Breed draagvlak als voorwaarde. In het sociaal domein zitten zowel publieke als private partijen, elk met eigen systemen en belangen. Inspiratiebijeenkomsten en de Week van de Standaarden zijn bewust ingezet als instrument om draagvlak te bouwen vóórdat standaarden worden vastgesteld.
• Aansluiting op het GGM. Gemeenten zijn de spil in het sociaal domein; hun gegevensmodel (het GGM) is het logische ankerpunt voor harmonisatie. Door GIZO en GGM te verbinden wordt de brug geslagen tussen ketenstandaarden en gemeentelijke informatiehuishouding.

Resultaat en gebruik

Het werk bij het Ketenbureau draagt bij aan een samenhangende semantische laag onder het sociaal domein: van gedeelde begrippen tot geharmoniseerde informatiemodellen. De inspiratiebijeenkomsten Eenheid van Taal brengen partijen samen die normaal in gescheiden gremia opereren; de Week van de Standaarden maakt het werk zichtbaar voor de bredere keten. Het traject loopt door in 2025 en 2026.